پنجشنبه ۱۸ آذر ۹۵

چگونه زنان شبه جزیرة سینا به یاری اقتصاد کشور مصر آمده‌اند؟

رانیا ربیعا العباد/ترجمه:یکشهر

سلیمه الجبالی، در حالی که نقاب گلدوزی شده‌ای بر صورت و جامة بلند زنان اقوام صحرانشین بر تن دارد، در گوشه‌ای ایستاده تا به گردشگرانی که به شبه جزیرة سینا آمده‌اند خوشامد بگوید و با چشمانی آراسته به سرمه، صنایع دستیِ خانگیِ تعدادی از زنان محلی را به آن‌ها نشان دهد. زنان شبه جزیرة سینا با غلبه بر آداب و رسوم قبیله‌ای‌شان، توانسته‌اند از طریق فروش صنایع دستی، نقش مهمی را در یاری‌رساندن به خانواده‌هایشان ایفا کنند.

جبالیِ ۴۰ ساله، کارش را در ۱۵ سالگی با گلدوزی آغاز کرد. وی در آن زمان، در کوهستان زندگی می‌کرد. اکنون او موفق شده است تولیداتش را به خارج از مصر (عمدتاً آمریکا و آلمان) نیز صادر کند. در سال ۱۹۹۸، او برای اولین بار خارج از اجتماع قومی خودش، کارش را آغاز کرد. او کوهستان را به مقصد شهری که صومعة سنت کاترین را در خود جای داده است، ترک کرد. در آنجا، کالاهایش را به مقامات محلی نشان داد. او سپس موفق به کسبِ کمک هزینه‌ای شد که از طرف اتحادیة اروپا به وی پرداخت شد و به او امکان شرکت در نمایشگاه‌های صنایع دستی را داد.

در مکان‌های توریستی مشهور نظیرِ شبه جزیرة سینا، تجارت صنایع دستی زنان قبایل بدوی، همچون جبالی، در حال رشد است و این کالاها در میان توریست‌ها، طرفداران بسیار زیادی پیدا کرده است. این صنایع دستی تقریباً در تمام فروشگاه‌های شهرهای توریستی صحرای سینا یافت می‌شوند.

در مکان‌های توریستی مشهور نظیرِ شبه جزیرة سینا، تجارت صنایع دستی زنان قبایل بدوی، همچون جبالی، در حال رشد است و این کالاها در میان توریست‌ها، طرفداران بسیار زیادی پیدا کرده است. این صنایع دستی تقریباً در تمام فروشگاه‌های شهرهای توریستی صحرای سینا یافت می‌شوند. واسطه‌ها، به نمایندگی از زنان قبایل صحرانشین، این اجناس را به فروشگاه‌ها و مراکز تجاری می‌رسانند. بار رکود در توریسم، که به دنبال وقایع یکی دو سال گذشته حادث شده است، زنان تولیدکننده، خود مستقیماً وارد داد و ستد با مغازه‌داران شده‌اند.
این صنایع دستی شامل مهره‌جات، گلدوزی و بافندگی می‌شوند. از آن‌ها برای درست کردن و تزئین لباس‌های بلندِ زنانه، نقاب صورت (برقع)، کیف دستی، گوشواره، آویز، گردنبند با مهره‌های رنگی و تمام چیزهای کوچک دیگری استفاده می‌شود که نشان از ساخت توسط صحرانشینان دارد: آکنده از رنگ‌های پر زرق و برقِ روشن در عینِ سادگی برآمده از محیط بیابان.
جبالی می‌گوید که بعد از آن که اتحادیه اروپا پیشنهاد کمک درتأمین محلی برای نمایش کارهایش را به وی و دیگر زنان داد، این کارها امکان نمایش بیشتری یافتند. براساس سنن صحرانشینان، زنان قاعدتاً نباید از خانه خارج شده و با غریبه‌ها معاشرت کنند. کمک اتحادیه اروپا در برپایی نمایشگاه، موجبات تغییر این قاعده را فراهم آورد و پس از آن نیز این رویه ادامه پیدا کرد.
اما جبالی فراتر از این رفت. او این قابلیت را داشت که به سایر زنان تولیدکننده نیز یاری برساند. او در نقش یک واسطه میانِ این زنان و بازرگانانی که کالاهای آن‌ها را عرضه می‌کردند ظاهر شد.
sinai-handicraft-economy-vasat.jpg

با اتمام طرح حمایتی اتحادیة اروپا، وی به کمک تعدادی مشاور که در پروژه‌های توسعة صحرای سینا در زمینة بازار صنایع دستی فعالیت می‌کردند، توانست مستقیماً با بازرگانان تماس برقرار کند. البته در این راه مشکلات دیگری نیز بود. از جمله آنکه جبالی مصصم شد تحصیلات متوسطة خود را ادامه دهد، امری که در سنتِ قبایل صحرانشین پذیرفته نیست.
جبالی، آنچه را که خود در زمینة داد و ستد آموخته بود به پنج زنِ دیگر آموزش داد و آن‌ها نیز هر یک متولی آموزش به تعداد دیگری از زنان شدند. در پایانِ راه تعداد آموزش دیدگان در ناحیة الودیعه که محل زندگی اقوام الجبلیه و اولاد سعید المزینه است به ۴۳۰ نفر رسید. او کلّ این پروژه را حاصل تلاشی می‌داند که برای ارتقای توسعة اقتصادی قبایل ساکن صحرای سینا، بعد از رکود ناشی از کاهش. پروژه‌ای که علاوه بر ماحصل اقتصادی باعث تغییر فرهنگ این صحرانشینان نیز شده است.

جبالی، آنچه را که خود در زمینة داد و ستد آموخته بود به پنج زنِ دیگر آموزش داد و آن‌ها نیز هر یک متولی آموزش به تعداد دیگری از زنان شدند. در پایانِ راه تعداد آموزش دیدگان در ناحیة الودیعه که محل زندگی اقوام الجبلیه و اولاد سعید المزینه است به ۴۳۰ نفر رسید.

طبق گفته‌های جبالی، درآمد ماهیانة زنانی که در این طرح شرکت کردند از ۱۵۰ پوند مصر به ۱۳۰۰ پوند (یعنی از ۱۷ دلار به ۱۴۷دلار) رسیده است و این به زنان امکان داده‌است که به کمک به خانواده‌هایشان بیایند. جبالی توانسته است به کمک دوستانش به بازار بین‌المللی نیز دست یابد. او به تدریج و با تولید نسبتاً بالا، سود خود را افزایش می‌دهد و از این طریق امکان سرمایه گذاری در پروژه‌های بیشتری را برای خود و سایر زنان فراهم می‌آورد.
او می‌گوید: "دنیا از طریق وسایل ارتباط جمعی به یک دهکدة کوچک تبدیل شده است، اما ما به آداب و رسوم و میراثمان افتخار می‌کنیم و می‌خواهیم آن‌ها را ارتقا داده و در کشورهای دیگر مطرح کنیم. زنانِ صحرای سینا هم اکنون سبب نجات اقتصاد این منطقه و ارائة محصولات آن در سطح جهانی هستند".
جبالی نمونة یک زن با اعتماد به نفس است که از طریق یک برنامة مشخص، قصد حفظ محصولات فرهنگی صحرای سینا، به‌ویژه صنایع دستی آن را برای دهه‌های پیشِ رو دارد. او امیدوار است بتواند بازار مستقلی را در آیندة نزدیک از طریق پایه‌گذاری یک نهاد ایجاد کند و از طریق، میراث فرهنگی صحرای سینا را حفظ کند.

طبق گفته‌های جبالی، درآمد ماهیانة زنانی که در این طرح شرکت کردند از ۱۵۰ پوند مصر به ۱۳۰۰ پوند (یعنی از ۱۷ دلار به ۱۴۷دلار) رسیده است و این به زنان امکان داده‌است که به کمک به خانواده‌هایشان بیایند.

اما او از غفلت و بی توجهی نهادهای دولتی و استانی نسبت به پروژة کوچکش بسیار دل‌آزرده است. او در حالی که تلاش دارد با جلب کردن توجه آن‌ها به پروژه‌اش، مقدمات توسعة بلندمدت پایداری را برای منطقه‌اش فراهم سازد، می‌گوید: "دولت و مقامات استانی به ما کمکی نمی‌کنند و نسبت به توسعة صحرای سینا دچار بدفهمی هستند".
برای درک نقش حساسی که مؤسسات توسعه در شبه جزیرة سینا ایفا می‌کنند، کافی است تنها به انجمن "الجورا برای توسعة محلی" نگاه بیندازیم. این انجمن که در قالب یک بازار برای حمایت از آن دسته از صنایع دستی سینا که توسط زنان سرپرست خانوار ساخته می‌شد، تشکیل گشت، به زنان پاداش و حمایت در جهت تأمین نیازهای خانواده‌شان ارائه می‌داد، به خصوص به زنانی که همسرانشان غایب بودند یا بیکار. فاطمه یکی از زنانی که به عضویت این انجمن درآمدهاست، به لطف مهارتش در تولید صنایع دستی، هم اکنون قادر است هزینة خانواده‌اش را تأمین کند. همسر طاهره به خاطر مریضی قادر به کار نیست. انجمن به او دو اتاق داده است: یکی برای نمایش تمامی کارهای ساختة زنانِ قبیلة خودش و دیگری به عنوان انبار، که خودِ آن نیز به دو بخش تقسیم می‌شود: بخشی به محل نگهداری مواد خام و دیگری به محل کار اختصاص دارد.

اما او از غفلت و بی توجهی نهادهای دولتی و استانی نسبت به پروژة کوچکش بسیار دل‌آزرده است. او در حالی که تلاش دارد با جلب کردن توجه آن‌ها به پروژه‌اش، مقدمات توسعة بلندمدت پایداری را برای منطقه‌اش فراهم سازد، می‌گوید: "دولت و مقامات استانی به ما کمکی نمی‌کنند و نسبت به توسعة صحرای سینا دچار بدفهمی هستند".

صالحه، که مدیر پروژة کودکان انجمن الجورا است، می‌گوید که تعداد دخترانی که مدرسه را به خاطر سنن و آداب و رسوم قبیله‌ای رها می‌کنند، بسیار بالاست. به گفتة وی "فقط ۱۴ تن از دخترانِ عضو این انجمن توانسته‌اند به تحصیلات بالاتر از حد آموزش متوسطه دست پیدا کنند. و این خود یکی از دلایل عدم تمایل ایشان به شناختنِ سایر جوامع است. اما همة این‌ها در حال تغییر است". صالحه می‌گوید جامعة مدنی، نقش مهمی در تشویق زنان به کار و افزایش میزان مشارکت ایشان در کار جمعی ایفا می‌کند.


منبع:
http://www.al-monitor.com/pulse/originals/۲۰۱۶/۰۹/egypt-sinai-women-handicrafts-development-economy-education.html




■ دسته‌بندی:  «شهرهای جهان»

■ در این مطلب به «» ، «» ، «» ، «» و «» اشاره شده است.




پیام‌ها