دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۵

خطر قانونی شدنِ ساخت‌وسازهای غیرمجاز

روزنامه اعتماد

مجلس نهم پاشنه‌ها را بالا کشیده تا قوانین را یکی پس از دیگری تصویب کند؛ قوانینی که دست بر قضا پر از نگرانی و تهدید است و این‌بار تهدید متوجه اراضی مملکت شده. مفاد طرحی که بدون بررسی‌های مکفی کارشناسی و با تعجیل در حال تبدیل به قانون است؛ می‌گوید: "متخلفانی که زمین‌خواری کرده و در اراضی کشاورزی ساختمان ساخته‌اند، می‌توانند با پرداخت مبالغی پول، مجوز گرفته و سازه‌شان را رسمیت ببخشند". طرحی با پرسش‌های مختلف که تمام نهادهای حاکمیتی از بالاترین سطوح "عالیه" کشور تا سطوح پایین‌تر نسبت به اجرای آن ابراز نگرانی کرده‌اند اما مجلس مصمم به تصویب آن است.


امروز طرحی که به نام حفاظت از اراضی! مزین شده، تیشه را برداشته تا به ریشه اراضی کشور بزند اما پشت پرده این طرح دست سازمان امور اراضی دیده می‌شود که اتفاقاً متولی حفظ اراضی کشور نیز هست. تلاش این سازمان برای تصویب طرحی است که با کمک اعضای کمیسیون کشاورزی مجلس در یک قدمی قانون شدن ایستاده است.

نمایندگان در حالی تمام تلاششان برای تصویب این طرح را به کار گرفته‌اند که هیچ‌یک از ایرادهای وارد شده از سوی وزارت کشور، راه و شهرسازی و سازمان جنگل‌ها، رفع نشده است. امروز طرحی که به نام حفاظت از اراضی! مزین شده، تیشه را برداشته تا به ریشه اراضی کشور بزند اما پشت پرده این طرح دست سازمان امور اراضی دیده می‌شود که اتفاقاً متولی حفظ اراضی کشور نیز هست. تلاش این سازمان برای تصویب طرحی است که با کمک اعضای کمیسیون کشاورزی مجلس در یک قدمی قانون شدن ایستاده است. در قانون به صراحت پرداخت یک تا سه برابر عوارض تغییر کاربری به سازمانی پیش بینی شده که پشت پرده این طرح قرار دارد. گویا سازمان امور اراضی با تصویب این طرح دو نشان را با یک تیر هدف گرفته است.
یک، خلاصی از مقابله با زمین خواران و گذراندن مراحل قلع و قمع ساختمان‌ها و به نوعی خلاصی از درگیری با این افرادِ بعضاً ذی‌نفوذ و دوم تأمین مبالغ هنگفتی برای خود که به این طریق تمام مشکلات مالی و کمبود بودجه‌هایش را رفع و رجوع کند. به این ترتیب به گفته معاون وزیر راه و شهرسازی با اجرای این طرح به متخلفان از این پس جایزه داده می‌شود. قانون حفظ اراضی کشاورزی! در عمل نه‌تنها زمین‌خواری‌های انجام گرفته تا امروز را تبرئه می‌کند بلکه عاملی برای تشویق بیشتر زمین‌خواری‌ها در کشور خواهد شد.
دلیل نمایندگانی که مُصُر به تصویب طرح حفظ اراضی هستند، مشخص نیست. چه انگیزه‌ای می‌تواند این نمایندگان را به تصویب این طرح نگران‌کننده تشویق کرده باشد؟ وقتی به دنبال پاسخ این پرسش می‌گردیم ناخودآگاه به یاد خبرهای بیرون آمده از دل دعوای نمایندگان می‌افتیم که زمین‌خواری‌های یکدیگر را در گردنه حیران و... رو می‌کردند.

اینکه سازمان امور اراضی بنا بر دو دلیل فوق به دنبال تصویب چنین طرحی باشد شاید تا حدی اصرار این سازمان را برای تصویب این قانون توجیه کند ولی دلیل نمایندگانی که مُصُر به تصویب طرح حفظ اراضی هستند، مشخص نیست. چه انگیزه‌ای می‌تواند این نمایندگان را به تصویب این طرح نگران‌کننده تشویق کرده باشد؟ وقتی به دنبال پاسخ این پرسش می‌گردیم ناخودآگاه به یاد خبرهای بیرون آمده از دل دعوای نمایندگان می‌افتیم که زمین‌خواری‌های یکدیگر را در گردنه حیران و... رو می‌کردند.
نکته نگران‌کنندة دیگر اینکه طرح حفظ اراضی کشاورزی مدتی است در مجلس مطرح شده اما با طرح آن در صحن، نمایندگان آن را اصل هشتاد و پنجی کردند. این اصل بر اختیارات مجلس دلالت دارد. بر این اساس مجلس می‌تواند قوانین خاصی را به کمیسیون‌های تخصصی فرستاده و با تصویب طرح از سوی نمایندگان آن کمیسیون، طرح مزبور تبدیل به قانون می‌شود و تنها در مرحله دوم برای مشخص شدن زمان اجرای آن، به صحن رفته و رأی گرفته می‌شود. به این ترتیب با هشتاد و پنجی شدن طرح مزبور، تنها و تنها نمایندگان کمیسیون کشاورزی می‌توانند با رأی خود، قانون را به تصویب برسانند. بسیاری از کارشناسان معتقدند اجرایی شدن این قانون می‌تواند مصالح کشور را به دلیل قانونی شدن تخریب منابع طبیعی به خطر بیندازد.
با هشتاد و پنجی شدن طرح مزبور، تنها و تنها نمایندگان کمیسیون کشاورزی می‌توانند با رأی خود، قانون را به تصویب برسانند.


موجی از تخلفات جدید در راه است
پیروز حناچی، در گفت‌وگویی نسبت به اجرای این طرح و تبدیل آن به "قانون" هشدار داد و گفت: "این طرح باعث تشویق متخلفین می‌شود و بسته به میزان پولی که می‌دهند، مجوز ساخت دریافت خواهند کرد. بر اساس این قانون از این پس نه تنها متخلفین در ازای پرداخت پول از تخلفشان مبرا می‌شوند بلکه مواجهه با طیف گسترده‌ای از تخلفات جدید یکی از پیامدهای مهم و نگران‌کننده این قانون است. اگر این پیام داده شود که در صورت داشتن تخلف، با پول می‌توانید تبرئه شوید، دیگر شهر و غیرشهر، حریم و غیرحریم و محدوده و غیرمحدوده هیچ فرقی با یکدیگر نخواهد داشت".

پیروز حناچی معاون شهرسازی وزارت راه و شهرسازی کشور یادآور شد که تا امروز دولت اختیار تصمیم‌گیری برای زمین‌های داخل حریم را داشت ولی با این قانون دیگر نمی‌شود دخل و تصرفی در ساخت و سازهای داخل حریم داشت.

او با اشاره به اینکه هیچ عقل سلیمی با حفاظت از اراضی مخالف نیست، متذکر شد: "من نمی‌خواهم کسی را متهم کنم ولی طرح، این اختیار را به دستگاهی می‌دهد که اگر حجم تخلفات بین دستگاه‌ها را بررسی کنیم، بالاترین میزان تخلفات به آن بازمی‌گردد. البته این امر، به مدیران فعلی مربوط نیست و در دوره‌های پیشین هم وجود داشته". وی افزود "در حال حاضر ۱۰۰۰ هکتار زمین داخل حریم در تهران در دوره‌های متواتر واگذار شده است. در گذشته داخل حریم و زمین‌های زراعی و باغی می‌توانستند اتاق نگهبانی بسازند اما در این طرح اجازه داده شده دو تا ۳۰۰ متر در دو طبقه درون حریم اراضی زراعی و باغی ساخته شود". پیروز حناچی معاون شهرسازی وزارت راه و شهرسازی کشور یادآور شد که تا امروز دولت اختیار تصمیم‌گیری برای زمین‌های داخل حریم را داشت ولی با این قانون دیگر نمی‌شود دخل و تصرفی در ساخت و سازهای داخل حریم داشت.
حناچی به این موضوع نگران‌کننده هم اشاره کرد که این طرح اصل هشتاد و پنجی شده است. به این مفهوم که مجلس می‌تواند قوانین خاصی را به کمیسیون‌های تخصصی فرستاده و با تصویب نمایندگان آن کمیسیون طرح مزبور تبدیل به قانون می‌شود و تنها در مرحله دوم برای مشخص شدن زمان اجرای آن، به صحن رفته و رأی می‌گیرد. در واقع به اسم قانون حفظ زمین‌های کشاورزی و باغی تنها چند نفر از نمایندگان کمیسیون کشاورزی مجلس نهم، طرحی را تصویب می‌کنند که از بین بردن این اراضی را نتیجه می‌دهد.
به گفته معاون وزیر راه و شهرسازی این طرح به هیچ عنوان سیاق قانون هم ندارد و چکش‌کاری‌های لازم و کار کارشناسی روی آن صورت نگرفته است و مجلس نهم به دلیل نزدیک شدن به دوره کاری خود با عجله در حال تصویب کردن این قانون و قوانینی از این دست است. حناچی در ادامه تاکید کرد: "از بالاترین سطوح حاکمیتی یعنی بیت رهبری تا سطوح پایین‌تر نسبت به تصویب این قانون ابراز نگرانی کرده‌اند اما کماکان اعضای کمیسیون کشاورزی درصدد قانون شدن این طرح هستند.

فرود شریفی، معاون سابق وزارت جهادکشاورزی نیز در گفت‌وگویی توضیح داد: "این قانون نظام مدیریت حفاظت از اراضی را بر هم می‌ریزد. مفهوم این قانون مانند آن است که بگوییم افرادی که تا سال ۸۵ از دیوار مردم بالا رفته و دزدی کرده‌اند؛ از حکم مبرا و آزاد هستند. روح این قانون روح رانت و فساد است و وضعیت را به مراتب از آنچه امروز هست بدتر می‌کند".


۴۰ ایراد به طرح حفظ اراضی
مسعود منصور معاون حفاظت و امور اراضی سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور نیز در گفت‌وگویی متذکر شد: "طرح حفظ اراضی که در دستور کار کمیسیون کشاورزی مجلس نهم قرار دارد، چهل ایراد اساسی دارد که با وجود اعلام سازمان جنگل‌ها نه تنها این ایرادات رفع نشده بلکه بعضاً اشکالات جدی‌تر نیز شده است.
وی تاکید کرد: "تمام دستگاه‌های مرتبط با این طرح مخالف هستند و ایرادات جدی به آن وارد می‌دانند اما مجلس بی‌توجه به این ایرادات و بدون اقدام در جهت رفع آن، در حال تصویب این طرح است".
فرود شریفی، معاون سابق وزارت جهادکشاورزی نیز در گفت‌وگویی توضیح داد: "این قانون نظام مدیریت حفاظت از اراضی را بر هم می‌ریزد. مفهوم این قانون مانند آن است که بگوییم افرادی که تا سال ۸۵ از دیوار مردم بالا رفته و دزدی کرده‌اند؛ از حکم مبرا و آزاد هستند. روح این قانون روح رانت و فساد است و وضعیت را به مراتب از آنچه امروز هست بدتر می‌کند".




■ دسته‌بندی:  «طرح و برنامه»

■ در این مطلب به «» ، «» ، «» و «» اشاره شده است.




پیام‌ها