دوشنبه ۲۴ فروردین ۹۴

بازگرداندن کودکان به مدرسه: معرفی تجربه‌ی برزیل

نفیسه میرایی

برنامه‌ی "کمک هزینه‌ی خانواده" (بولسا فامیلیا)۱، یک برنامه‌ی پرداخت نقدینگی مشروط است برای ترغیب خانواده‌ها به نام‌نویسیِ فرزندانشان در مدرسه و همچنین رسیدگی به سلامت تمامی اعضاء خانواده از طریق انجام به موقع واکسیناسیون و پیگیری‌های بهداشتیِ لازم. این برنامه که برمبنای خانواده‌های به شدت فقیر و فقیر۲ هدف‌گذاری شده و از سال ۲۰۰۳ به اجرا درآمده است هم اکنون ۱۷ میلیون کودک را تحت پوشش قرار می‌دهد. کشور برزیل حدوداً ۲۰۰ میلیون نفر جمعیت دارد.
به منظور جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی و در نتیجه هدر رفتنِ کمک‌های مالی و خدمات بهداشتی، نظام جامع نظارتی‌ای در درون این طرح دیده شده است که هر ساله بخش گسترده‌تری از مستمری‌بگیران را پوشش می‌دهد. هم اکنون ۸۳٪ موارد، موضوع نظارت هستند و هر ماه حدود ۵۰ هزار نفر از فهرست کمک گیرندگان بیرون گذاشته شده و همین تعداد به آن اضافه می‌شوند.

برنامه‌ی "کمک هزینه‌ی خانواده" در برزیل
بولسا فامیلیا در سه بُعد اجرا می‌شود که در راستای رسیدن به هدف اصلی برنامه یعنی غلبه بر چرخه‌ی زایش فقر سازمان‌دهی شده‌اند: اول: رهایی سریع از فقر با پرداخت نقدینگی مستقیم به خانواده‌ها؛ دوم: تقویت اعمال حقوق اساسی اجتماعی در حوزه‌های بهداشت‌ودرمان، آموزش‌وپرورش و خدمات اجتماعی از راه تحقق شروط؛ سوم: تقویت فرصت پیشرفت خانواده‌ها از راه غلبه بر آسیب‌پذیری و فقر در خانواده‌های ذی‌نفع.

هدف از برقراری شرط برای پرداخت یارانه، در زمینه‌ی آموزش و پرورش اطمینان از دسترسی کودکان به مدرسه و استمرار در مدرسه رفتن، و در زمینه‌ی بهداشت‌ودرمان هدف، پیشگیری و بهبود وضعیت سلامتِ خانواده‌های ذی‌نفع است

شروط برنامه‌ی کمک هزینه‌ی خانواده به این قرار زیر هستند: الف) در امر آموزش، نام‌نویسی در مدرسه با احتساب این که کودکان شش تا پانزده سال حداقل باید در ۸۵% کلاس‌ها و دانش آموزان شانزده تا هفده سال باید حداقل در ۷۵% کلاس‌ها حاضر باشند. ب) در امر سلامت، نظارت بر واکسیناسیون و تغذیه (وزن و قد) کودکان زیر هفت سال و مراقبت‌های پیش از بارداری برای زنان آبستن.
هدف از برقراری شرط برای پرداخت یارانه، در زمینه‌ی آموزش و پرورش اطمینان از دسترسی کودکان به مدرسه و استمرار در مدرسه رفتن، و در زمینه‌ی بهداشت‌ودرمان هدف، پیشگیری و بهبود وضعیت سلامتِ خانواده‌های ذی‌نفع است.
برنامه در دو سطح مدیریت می‌شود. مدیریتِ بین‌بخشی که شامل همه‌ی سازمان‌هایی است که در این طرح مسئولیت‌هایی برعهده دارند، مانند خدمات اجتماعی، آموزش‌وپرورش و بهداشت‌ودرمان؛ و مدیریت اشتراکی که دولت فدرال، ایالت‌ها و شهرداری‌ها در آن سهیم هستند. در هر یک از سطح‌های مدیریتی، سازمان‌ها و بخش‌های مختلف با وظایف مشخص در یک چرخه‌ی منسجم فعالیت می‌کنند. در ادامه به معرفی و شرح مختصر وظایف آن‌ها پرداخته می‌شود.


روال بیناسازمانی و بینابخشی طرح کمک‌هزینه خانواده
اجرای برنامه‌ی کمک هزینه‌ی خانواده شامل چند مرحله‌ی اساسی می‌شود: تهیه‌ی آمار، نظارت بر اجرای شروط، وارد کردن داده‌های نظارتی به سیستم، برآورد نتایج.
وزارت "توسعه‌ی اجتماعی و مقابله با گرسنگی" در دوره‌های مشخص پایگاهی اطلاعاتی از جمعیت ایجاد می‌کند تا از نظر اجرای شروط آموزش و سلامت بر آن‌ها نظارت شود. این اطلاعات شامل این موارد هستند: داده‌هایی ازکودکان و نوجوانان شش تا هفده سال که دسترسی‌شان به مدرسه باید بررسی شود، داده‌هایی از کودکان تا شش سال که وضعیت واکسیناسیون، وزن و قدشان باید مورد نظارت قرار گیرد، داده‌هایی درمورد زنان در سن باروری به منظور شناسایی و نظارت بر اِعمال مراقبت‌های پیش از بارداری درمورد آن‌ها.
از سوی دیگر، بر اساس اطلاعات خانواده‌ها در دفتر ثبت اسناد و اطلاعات موجود در "نظام یارانه‌ای شهروندی۳" ، گروه‌های جمعیتی با نمایه‌های مشخص شناسایی می‌شوند و در پی آن، وزارت مذکور فهرستی را برای وزارت آموزش‌وپرورش و وزارت بهداشت‌ودرمان ارسال می‌کند. این دو وزارتخانه با استفاده از سیستم‌های مخصوص- حضوروغیاب و مدیریت سلامت- اطلاعات را در دسترس شهرداری‌ها قرار می‌دهند. در بخش آموزش و پرورش، نظارت بر حضور و غیاب ذی‌نفعان شش تا هفده ساله پنج بار در سال (پنج دوره‌ی دوماهه) انجام می‌گیرد و در بخش بهداشت‌ودرمان، دو دوره‌ی نظارت وجود دارد که هرکدام شامل یک نیم سال می‌شوند.
شهرداری‌ها از طریق بخش‌های آموزش و سلامت خود مسئول وارد کردن داده‌های حاصل از نظارت به سیستم خود هستند. پس از ارسال فهرست افرادی که از نظر آموزش‌وپرورش باید مورد نظارت قرار گیرند به شهرداری‌ها، اطلاعات مربوط به حضور و غیاب دانش‌آموزان ذی‌نفع از مدرسه‌ها جمع‌آوری و در مدت یک ماه در مرحله‌ی نظارت، وارد سیستم حضوروغیاب می‌شود.

وزارت "توسعه‌ی اجتماعی و مقابله با گرسنگی" در دوره‌های مشخص پایگاهی اطلاعاتی از جمعیت ایجاد می‌کند تا از نظر اجرای شروط آموزش و سلامت بر آن‌ها نظارت شود. این اطلاعات شامل این موارد هستند: داده‌هایی ازکودکان و نوجوانان شش تا هفده سال که دسترسی‌شان به مدرسه باید بررسی شود، داده‌هایی از کودکان تا شش سال که وضعیت واکسیناسیون، وزن و قدشان باید مورد نظارت قرار گیرد، داده‌هایی درمورد زنان در سن باروری به منظور شناسایی و نظارت بر اِعمال مراقبت‌های پیش از بارداری درمورد آن‌ها

در بخش بهداشت‌ودرمان پس از ارسال فهرست افرادی که باید مورد نظارت قرار گیرند به شهرداری‌ها، اطلاعات جمع‌آوری‌شده بر روی نمودارهایی قرار می‌گیرند تا از نظر وضعیت سلامت افراد، عمل کردن یا نکردن بر اساس زمان‌بندی پیشنهادی واکسیناسیون وزارت بهداشت‌ودرمان و مراقبت‌های قبل از بارداری منظم گردند. دفترهای مدیریت سلامت شهرداری‌ها می‌توانند این نمودارها را براساس ناحیه‌ی زیر پوشش مراقبت‌های اولیه‌ی بهداشت‌ودرمان در هر منطقه در اختیار داشته باشند.
پس از آنکه زمان جمع‌آوری داده‌ها برای نظارت بر انجام شروط پایان یافت، وزارت آموزش‌وپرورش و بهداشت‌ودرمان اطلاعات جمع‌آوری شده را ثبت کرده و برای شهرداری‌ها و وزارت توسعه‌ی اجتماعی و مقابله با گرسنگی ارسال می‌کنند. این وزارتخانه بر اساس داده‌های گردآوری شده - از طریق سیستمی به نام "سایکون۴" (نوعی سیستم یارانه‌ای نگهداری حساب)، خانواده‌هایی را که به شرط‌های برنامه عمل کردند و خانواده‌هایی را که به شروط عمل نکردند و آن‌هایی را که در شبکه‌ی بهداشت‌ودرمان و آموزش‌و پرورش مورد نظارت قرار نگرفتند، شناسایی می‌کند. به دولت در خصوص خانواده‌هایی که برنامه را همراهی نمی‌کنند یا خانواده‌های رصد نشده آگاهی داده می‌شود. خانواده‌های ناسازگار در معرض اعمال مقررات برنامه قرار می‌گیرند که مشتمل است بر دریافت هشدار، تعلیق یا لغو منافع.
وزارت توسعه‌ی اجتماعی و مقابله با گرسنگی خانواده‌هایی را که به شرط‌ها عمل نکرده‌اند، اول در وضعیت هشدار قرار می‌دهد و از طریق نامه یا پیامی در مورد پایان زمان دریافت نقدینگی به آن‌ها اخطار می‌دهد. به آن‌ها پیشنهاد می‌شود اگر سؤالی در این خصوص دارند به مدیریت شهری برنامه‌ی کمک هزینه‌ی خانواده مراجعه کنند و با ارائه‌ی دلیل بخواهند در مورد وضعیت آن‌ها تجدید نظر شود. در صورت دریافت نامه، استدلال‌ها بررسی شده و چنانچه مورد موافقت قرا گیرند، پرداخت یارانه از سر گرفته خواهد شد.
البته خانوارهایی که سیستم به عنوان خانواده‌هایی شناسایی می‌کند که شروط را اجرا نکرده‌اند پیش از آنکه از فهرست مستمری بگیران حذف شوند مورد بازدید تیم‌های خدمات اجتماعی قرار می‌گیرند تا به آن‌ها کمک شود که شروط را رعایت کنند. در این برنامه، هیچ خانواده‌ی ذی‌نفعی کمک هزینه‌ی خود را قبل از دریافت مددکاری اجتماعی از دست نمی‌دهد.
البته خانوارهایی که سیستم به عنوان خانواده‌هایی شناسایی می‌کند که شروط را اجرا نکرده‌اند پیش از آنکه از فهرست مستمری بگیران حذف شوند مورد بازدید تیم‌های خدمات اجتماعی قرار می‌گیرند تا به آن‌ها کمک شود که شروط را رعایت کنند

آنچه در پی می‌آید، شرح دقیق‌تر و جزئی‌ترِ وظایف و هماهنگی‌های سازمان‌های دخیل در این طرح ملی است.


در سطح فدرال یا سطح ملی
در سطح ملی سه وزاراخانه و یک دبیرخانه‌ای با نامِ "دبیرخانه‌ی ملی خدمات اجتماعی"، مسئولیت‌های مختلفی را در ارتباط با این طرح به عهده دارند. سه وزارتخانه عبارت‌اند از وزارت توسعه‌ی اجتماعی و مقابله با گرسنگی، وزارت آموزش و پرورش و وزارت بهداشت‌ودرمان. وظیفه‌ی دبیرخانه، تنظیم دستورالعمل‌ها درخصوص نحوه‌ی مددکاری با خانواده‌ها (با اولویت به خانواده‌های در موقعیت آسیب‌پذیرتر)، راهنمایی شهرداری‌ها در نظارت بر خانواده‌هایی که به شروط عمل نمی‌کنند و وارد کردن اطلاعات مربوط به نظارت در همان سیستم "حساب نگهداری" یا سایکون است. وظائف هر یک از سه وزارتخانه به شرح زیر است:

در سطح ملی سه وزاراخانه و یک دبیرخانه‌ای با نامِ "دبیرخانه‌ی ملی خدمات اجتماعی"، مسئولیت‌های مختلفی را در ارتباط با این طرح به عهده دارند. سه وزارتخانه عبارت‌اند از وزارت توسعه‌ی اجتماعی و مقابله با گرسنگی، وزارت آموزش و پرورش و وزارت بهداشت‌ودرمان


وزارت توسعه‌ی اجتماعی و مقابله با گرسنگی
این وزارتخانه پنج وظیفه‌ی اصلی دارد که به ترتیب عبارت‌اند از: ۱- تنظیم زمان‌بندی برای جمع‌آوری و ثبت داده‌های حضوروغیاب مدرسه‌ها و اطلاعات مربوط به وضعیت سلامت در خانواده‌های ذی‌نفع، موازی با وزارت آموزش‌وپرورش و وزارت بهداشت‌ودرمان؛ ۲- تهیه‌ی یک فهرست از همه‌ی ذی‌نفعان شش تا هفده ساله که بر حضورشان در مدرسه باید نظارت شود، و یک فهرست از کودکان زیر هفت سال و زنان بین چهارده تا چهل و چهار سال که وضع سلامتشان باید مورد نظارت قرارگیرد. ارسال آن‌ها به وزارت آموزش‌وپرورش و بهداشت‌ودرمان؛ ۳- مقایسه و یکسان‌سازی نتایج به دست‌آمده از تعداد کودکان و نوجوانانی که حضورشان در مدرسه رصد شده و تعداد خانواده‌هایی که به شروط سلامت به طور کامل عمل کردند؛ ۴- شناسایی کودکان و نوجوانانی که به مدرسه دسترسی نداشته یا دسترسی محدود دارند، کودکان و نوجوانان دارای کارت‌های واکسیناسیون منقضی شده و زنان باردار بی‌بهره از مراقبت‌های پیش از بارداری. ارسال اخطار یا به تعلیق درآوردن کمک هزینه‌ها؛ ۵- تهیه‌ی آمار خانواده‌های پذیرفته نشده در برنامه، به کمک سیستم بررسی شروط (سایکون) برای شهرداری‌ها، تا مدیریت‌های محلی و سیستم خدمات اجتماعی بتوانند مددکاری اجتماعی را آغاز کنند.
وزارت آموزش و پرورش
این وزارتخانه نیز پنج مسئولیت دارد که عبارت‌اند از: ۱- تنظیم دستورالعمل‌های فنی و اجرایی برای سیستم حضور و غیاب مدرسه‌ها، ارسال آن‌ها برای ایالت‌ها و شهرداری‌ها؛ ۲- ضمانت اجرایی سیستم نظارت بر حضور و غیاب؛ ۳- آموزش مدیران ایالتی و محلی در حوزه‌ی فعالیت‌های مربوط به نظارت بر حضور و غیاب؛ ۴- تجزیه‌وتحلیل اطلاعات ثبت شده از نظارت بر حضور و غیاب؛ ۵- در دسترس قراردادن گزارش‌های نظارتی برای ایالت‌ها، شهرداری‌ها و وزارت توسعه‌ی اجتماعی و مقابله با گرسنگی.

وزارت بهداشت‌ودرمان
وظائف این وزارتخانه عیناً مانند وظائف آموزش و پروش است، اما در حوزه‌ی بهداشتی و درمانی.


در سطح شهرداری‌ها

شهرداری‌ها علاوه بر اینکه به طور مستقیم در ارتباط با مراکز خدمات اجتماعی قرار دارند، از منظر استفاده از داده‌های گردآوری شده در پایگاه‌های اطلاعاتی نیز وظیفه‌ی حساس‌تری را به عهده دارند. آن‌ها هستند که دقیقاً می‌توانند بدانند که خانواده‌های نیازمند کدامند و اگر به فرض شروطی را برآورده نکرده‌اند به چه دلیل است

ساختار در اینجا نیز همانند ساختار در سطوح بالاتراست با این تفاوت که شهرداری‌ها علاوه بر اینکه به طور مستقیم در ارتباط با مراکز خدمات اجتماعی قرار دارند، از منظر استفاده از داده‌های گردآوری شده در پایگاه‌های اطلاعاتی نیز وظیفه‌ی حساس‌تری را به عهده دارند. آن‌ها هستند که دقیقاً می‌توانند بدانند که خانواده‌های نیازمند کدامند و اگر به فرض شروطی را برآورده نکرده‌اند به چه دلیل است. در نتیجه پیگیری تهدیدهای مربوط به موقعیت‌های آسیب‌پذیر و خطرناک، هم‌چنین رصد فرصت‌های اجتماعی موجود در کشور در این خصوص به عهده‌ی دبیرخانه‌ی شهرداری است و همچنین فراهم کردن یک فهرست از خانواده‌های پذیرفته نشده. علاوه بر این از آنجا که در برزیل ارائه‌ی بسیاری از خدمات اجتماعی در مسئولیت شهرداری‌هاست، وظیفه‌ی تقسیم بندی و ارجاع موارد خاص و شناسایی‌ها و معرفی‌ها به مراکز خدمات اجتماعی در این سطح انجام می‌شود.


منبع:
https://www.wwp.org.br/en




1. Bolsa Familia
2. به شدت فقیر، خانواده‌هایی هستند که درآمد ماهانهٔ سرانه‌شان کمتر یا برابر با 77 رئال برزیل است و خانواده‌های فقیر بین 77 و 154 رئال برزیل درآمد دارند. هر رئال برزیل حدوداً یک سوم دلار آمریکاست.
3. Sistema de Beneficios ao Cidadao (SIBEC)
4. Sistema de contabilidades


■ دسته‌بندی:  «شهرهای جهان»

■ در این مطلب به «» ، «» ، «» و «» اشاره شده است.




پیام‌ها