یکشنبه ۲۴ اسفند ۹۳

وبلاگ عابرشهر: مرجعی برای فعالانِ"حقِّ پیاده بر شهر"

محمد‌کریم آسایش

"عابر شهر" نام وبلاگ شخصی دکتر سید محمد مهدی معینی است۱. در این وبلاگ، گاه‌نوشت‌هایی در مورد موضوع شهر و جابجایی با الویت عابر پیاده به تحریر درآمده است. دکتر سید مهدی معینی دارای دکترای شهرسازی با گرایش برنامه ریزی شهری از دانشگاه نیوکاسل انگلستان و مؤلف کتاب‌های "شهرهای پیاده‌مدار" و "فرآیندهای توسعه‌ی شهری؛ طرح‌ها و برنامه‌ها" است.
این وبلاگ از مهرماه ۱۳۸۵ با چکیده مقاله‌ی "افزایش قابلیت پیاده‌مداری، گامی به‌سوی شهرهای انسانی تر" آغاز به‌کار کرد. آخرین مطلب وبلاگ نیز در آذرماه ۹۳ با این عنوان انتشار یافته است: "دسترسی بدون خودرو: یک بررسی در خصوص ناممکن بودن اتکای مطلق بر سیستم حمل‌ونقل مبتنی بر خودروهای شخصی با بررسی منهتن".
وبلاگ دارای ۷ بخش موضوعی است که عبارت‌اند از عابرپیاده، گسترش فضاهای عمومی، شهر، نهادهای پشتیبان پیادگان، واژه نامه‌ی پیاده، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، معرفی اشخاص. یکی از پیوندهای بسیارمفید در قسمت پیوندهای روزانه‌ی وبلاگ، فهرست مقالات، کتاب‌ها و پایان نامه های فارسی مرتبط با موضوع پیاده است.

در وبلاگ عابرشهر می‌خوانیم که کنشگریِ مدنی برای حقّ پیاده قدمتی دیرین دارد و از آن جمله "انجمن پیادگان" در کشور انگلستان است که در سال ۱۹۲۹ تأسیس شده است

وبلاگ به ابعاد مختلف موضوع پیاده، از جمله مفهوم "پیاده پذیری"، شاخص‌های آن و روش‌ها و ابزارهای سنجش آن، به اهمیت پیاده‌روها پرداخته و کوشیده است تا معنای حقوق عابر پیاده در دموکراسی و عدالت اجتماعی را برای خواننده‌ی فارسی‌زبان که کمتر با چنین مباحثی آشناست، روشن کند و گوشه‌هایی از تاریخچه‌ی مبارزه مدنی برای حقوق پیادگان را نیز در اختیار قرار دهد. در وبلاگ عابرشهر می‌خوانیم که کنشگریِ مدنی برای حقّ پیاده قدمتی دیرین دارد و از آن جمله "انجمن پیادگان" در کشور انگلستان است که در سال ۱۹۲۹ تأسیس شده است.
از مطالب جالب توجه وبلاگ می‌توان به معرفی سایت واک استپز (گام‌های پیاده‌پذیری) که توسط مهندسین مشاور ساموئل شوارتز و انجمن پیاده آمریکا طراحی شده و در آن کتابچه راهنمایی با عنوانِ "گام‌هایی برای رسیدن به اجتماع پیاده‌پذیر۲" ارائه شده است. همچنین می‌توان به معرفی نرم افزارهای واک اسکور(پیاده سنج) و واکنومیک، معرفی فدراسیون جهانی پیادگان و منشور آن "منشور جهانی برای راه رفتن"، معرفی "سازمان خیابان‌های زنده‌ی" انگلستان، معرفی مرکز اطلاعات پیاده و دوچرخه آمریکا، "پیاده‌رو: شاخصه‌ی شهر دموکراتیک" بخشی از سخنرانی شهردار سابق بوگوتا و یادداشت "مزیت زندگی در مناطق پیاده‌مدار برای افراد کم در آمد"، در این وبلاگ پُربار اشاره کرد.

مثال بارز مداخلات بی‌رویه در فضاهای عمومی، ایجاد بزرگراه نواب است که نه تنها پیوند و حیات بین محله‌ها اطراف را در مسیر اتوبان از بین برد، بلکه سطح دسترسی را برای ساکنین دو طرف این اتوبان نیز به‌شدت کاهش داد و برای برخی افراد کم توان و ناتوان بدون همراهی دیگران یا بدون وسیله نقلیه‌ی موتوری غیر ممکن ساخت

معینی در یادداشتی با عنوان "شهرهای فراگیر" به معنای شهرهایی که همه را مد نظر قرار می‌دهند۳، پروژه‌ی زیرگذر پیاده‌ی چهارراه ولیعصر را مورد نقد قرار داده است. وی در این یادداشت می‌نویسد: "مداخله در فضاهای عمومی یا مصادره عرصه‌های عمومی حتا اگر بر اساس نگاه مدیریتی به بهانه بهبود ترافیک و با الویت خودرو باشد نه تنها موجب کاهش آزادی عمل شهروندان در فضاهای عمومی می‌شود و آن‌ها را به‌طور مثال از مسیر زنده خیابان به مسیری مرده از پیش تعیین شده نظیر دالان‌های زیرزمینی یا پل‌های هوایی هدایت می‌نماید، بلکه سطح دسترسی برخی افراد ناتوان یا کم توان با اینگونه محدویت‌ها بدون شک کاهش پیدا می‌کند. در نتیجه اینگونه اقدامات اثرات زیادی بر مناسبات و میزان تعاملات شهروندان نیز خواهد داشت. مثال بارز مداخلات بی‌رویه در فضاهای عمومی، ایجاد بزرگراه نواب است که
این وبلاگ هم برای فعالان شهری و هم برای متخصصان و دانشجویان رشته‌های شهری مطالب قابل استفاده‌ی بسیاری دارد و کوشیده است پلی باشد بین متخصصان و فعالان شهری
نه تنها پیوند و حیات بین محله‌ها اطراف را در مسیر اتوبان از بین برد، بلکه سطح دسترسی را برای ساکنین دو طرف این اتوبان نیز به‌شدت کاهش داد و برای برخی افراد کم توان و ناتوان بدون همراهی دیگران یا بدون وسیله نقلیه‌ی موتوری غیر ممکن ساخت. زیر گذر چهارراه ولی عصر تهران نیز نمونه دیگری از ایجاد محدودیت و تسخیر فضاهای شهری به نفع خودروها است. نصب نرده‌هایی سرد و بی‌روح در فضای پر رفت و آمد و در مسیرهای پیاده و چهارراه‌ها شلوغ راه را بر پیادگان بسته و خیابان‌ها را از رفت و آمد آن‌ها تهی می‌کند. با قطع ارتباط بین خیابان وپیاده رو به‌وسیله نرده، بدون شک افراد کم توان و ناتوان وآسیب پذیر شهری بیشترین آسیب را از این محدودیت فضایی می‌بینند. افرادی که با وسایل نقلیه مثل تاکسی تردد می‌کنند چطور می‌توانند بعد از پیاده شدن از این نرده‌ها برای رفتن به پیاده رو گذر نمایند؟".
این وبلاگ هم برای فعالان شهری و هم برای متخصصان و دانشجویان رشته‌های شهری مطالب قابل استفاده‌ی بسیاری دارد و کوشیده است پلی باشد بین متخصصان و فعالان شهری.




1. http://abershahr.blogfa.com/
2. Steps to a Walkable Community
3. inclusive cities


■ دسته‌بندی:  «رسانه»

■ در این مطلب به «» ، «» ، «» و «» اشاره شده است.




پیام‌ها