جمعه ۱۵ اسفند ۹۳

تکنولوژی بر ضد خشونت

لیلا غروی

هرقدر خشونت علیه زنان گسترده است، هرروز فعالان مبارزه علیه این نوع از خشونت‌ها نیز در پی شیوه‌های کارآمدتری برای مقابله با آن هستند. خشونت واژه‌ای است سیاه و در بستر هر نظریه‌ی انسان‌شناختی هم که بحث شود، هیچ انسانی نمی‌خواهد مورد خشونت واقع شود. متأسفانه یکی از متداول‌ترین انواع خشونت، آن دسته‌ای‌ست که علیه زنان اعمال می‌گردد و در کشورهای کمتر توسعه یافته آمار به مراتب بالاتری دارد. مجمع عمومی سازمان ملل متحد خشونت علیه زنان را "هرگونه عمل خشونت‌آمیز بر پایه‌ی جنسیت که بتواند منجر به آسیب فیزیکی (بدنی)، جنسی یا روانی زنان بشود" تعریف کرده و روز ۲۵ نوامبر (۴ یا ۵ آذرماه) را روز مبارزه با این پدیده شوم نامیده است.
بدین قرار پرداختن به این موضوع و چاره‌اندیشی برای آن دغدغه‌ی بسیاری از فعّالان اجتماعی است. در سال‌های اخیر با رشد روزافزون تکنولوژی و دسترس‌پذیری به ابزارهای ارتباطی، اینبار فعالان این حوزه توانسته‌اند گام‌هایی در بهره‌گیری از این ابزارهای تازه در مبارزه علیه خشونت بردارند. دنیای فناوری‌های روز به یاری آن‌ها شتافته تا بر ضد خشونت علیه زنان جهان مجهز شوند تا سریع‌تر به هدف خود که کاهش تعداد قربانیان این معضل انسانی در سرتاسر این کره خاکی است، دست یابند. در این راه، اپلیکیشن‌های (برنامه کاربردی) جدیدی با قابلیت‌های گوناگون در بازارهای نرم افزاری عرضه شده‌اند که در این یادداشت قصد داریم به معرفی اجمالی سه نمونه از آن‌ها بپردازیم.

در سال‌های اخیر با رشد روزافزون تکنولوژی و دسترس‌پذیری به ابزارهای ارتباطی، اینبار فعالان این حوزه توانسته‌اند گام‌هایی در بهره‌گیری از این ابزارهای تازه در مبارزه علیه خشونت بردارند

یادآور شویم که به جز برنامه‌ی هَرَس مَپ که بر روی گوشی‌های موبایل هنوز کارآیی ندارد، سایر این برنامه‌های کاربردی بر روی یک یا چند نمونه از سیستم‌های عامل قابلیت نصب و استفاده دارند.

گاردین
گاردین اپلیکیشنی رایگان است که شرکت مایکروسافت معرفی کرده و تنها قابلیت اجرا شدن بر گوشی‌های همراه تحت ویندوز را دارد. برای استفاده از این برنامه ابتدا باید وارد setup شده وحساب کاربری برای خود ایجاد کنید. گزینه‌های مختلف این برنامه عبارت‌اند از:
SOS Alert Function: این بخش به شما این امکان را می‌دهد که به دوستانی که به برنامه از پیش معرفی کرده‌اید، پلیس و سایر آژانس‌های در دسترس، در خطر بودن خود را اطلاع دهید. ارسال پیام حتی پس از تخریب احتمالی تلفن همراه نیز متوقف نخواهد شد. لازم به ذکر است که این برنامه نیازی به اتصال به اینترنت ندارد و با فرستادن پیامک ارتباط برقرار می‌کند.
Track Me: این گزینه، از هنگام فعال‌سازی، شما را ردیابی کرده و موقعیّت شما را ثبت می‌کند. علاوه بر این کوتاه‌ترین مسیر ممکن برای رسیدن به مقصدتان را نیز به شما نمایش می‌دهد. برنامه طوری طراحی شده که کمترین میزان مصرف شارژ گوشی را در این حالت داشته باشد.
Integrated Social Media: در صورت بروز حادثه، با فعال‌سازی این قسمت، برنامه در شبکه‌های اجتماعی برای دوستان انتخابی شما به صورت خصوصی پیغام می‌فرستد۱.

ما داوطلبان خواهیم کوشید تا تعرض جنسی را به لحاظ اجتماعی غیرقابل قبول گردانیم و آحاد جامعه را درراستای جرم انگاشتن آن بسیج کنیم. این تلاش‌ها در نهایت بر حکومت فشار خواهد آورد تا اقداماتی جدی در این باره انجام دهد و قوانین بهتری را به اجرا بگذارد

سیفتی پین
Safetipin، برنامه ایست رایگان که توسط آشیش باسو، هم برای کاربران آی.او.اس و هم آندروئید طراحی شده است. (برای نصب این برنامه تحت سیستم عامل آی‌اواس به قسمت App Store گوشی خود وارد شده و عنوان این برنامه را جستجو نمایید. برای نصب بر روی تلفن‌های همراه تحت آندروئید همین کار را در Google Play انجام دهید). با نصبِ این اپلیکیشن بر روی تلفن همراه خود، شما امکان اینکه دیگران را از موقعیت خود مطلع کنید و آن‌ها را از امن بودنتان مطلع سازید وجود دارد.
سیفتی‌پین همچنین دارای یک نقشه امنیت است که برای هر ناحیه امتیاز امنیت از ۵ (با توجه به گزارش‌های کاربران) در نظر گرفته است. این نمره با ارسال نظرات شما به صورت مستمر به‌روز می‌شود و قادر است به شما امن‌ترین مسیر ممکن برای رسیدن به مقصدتان را نمایش دهد۲.

هَرَس مپ
در حال حاضر گروهی از فعالان اجتماعی مصر گرد هم آمده‌اند و وبسایتی با این نام، Harassmap، یا نقشه‌ی تعرض، راه اندازی کرده‌اند. این برنامه در حال حاضر بر روی شبکه اجتماعی فیسبوک قابل استفاده است۳ امّا اعضای این گروه قصد دارند در آینده‌ای نزدیک اپلیکیشن متناظر با آن را برای کاربری روی گوشی‌های همراه هوشمند وارد بازار نرم افزارهای روز کنند. در این برنامه شما قادر خواهید بود خشونت‌های جنسی را در همان زمان (بدون نام) ثبت کنید و درصورت نیاز از دیگران کمک بخواهید.
در وبسایت این گروه در معرفی فعالیت‌ها و اهدافشان آمده است: "ما می‌خواهیم همه مصری‌ها را درگیر ساختن جامعه‌ای کنیم که تعرض جنسی را به هیچ عنوان تحمل نمی‌کند. همه فعالیت‌های ما درراستای تشویق ناظران در گوشه و کنار مصر است تا علیه تعرض جنسی سخن بگویند و هیچ مدارایی در قبال آن را روا ندانند... این مهم زمانی روی می‌دهد که همه ما از انکار و نادیده گرفتن این تعرضات دست برداریم و به توجیه یا تحمل تعرض کنندگان پایان بدهیم... در مصر قوانینی درخصوص تعرض جنسی وجود دارند، و درمواردی توانسته‌اند در دادگاه‌ها توفیق‌هایی نیز به دست بیاورند. اما با این‌حال، اعمال این قوانین به ندرت اتفاق افتاده و اثبات و وکالت این دست موارد نیز توفیق محدودی داشته است. ما نمی‌توانیم منتظر بمانیم. درعوض، ما داوطلبان خواهیم کوشید تا تعرض جنسی را به لحاظ اجتماعی غیرقابل قبول گردانیم و آحاد جامعه را درراستای جرم انگاشتن آن بسیج کنیم. این تلاش‌ها در نهایت بر حکومت فشار خواهد آورد تا اقداماتی جدی در این باره انجام دهد و قوانین بهتری را به اجرا بگذارد. .. ما بر این باوریم که ابزارهای تکنولوژیک و رسانه‌های اجتماعی می‌توانند در خدمت بسیج و تجهیز جامعه قرار گرفته و آن‌ها را در مقابل این تعرضات بیدار و فعال کند. ما از این گزارش‌های ارسالی برای نشان دادن مقیاس مسئله به مردم و کنار گذاشتن افسانه‌ها و توجیه‌های موجود درباره‌ی تعرضات (مثلاً شکل لباس پوشیدن زنان) استفاده می‌کنیم. فعالان ما درسرتاسر مصر، زمانی که برای صحبت با افرادی که حضور دائمی درخیابان دارند به محله‌هایشان می‌روند از اطلاعات حاصل از این نقشه استفاده می‌کنند- مثل دربان‌ها، مغازه‌دارها، دکه‌دارها .. . با استفاده از داده‌های واقعی حاصل از هرس‌مَپ فعالان ما به تمام توجیهات مردم محل درباره‌ی تعرض‌کنندگان پاسخ می‌دهند و تلاش می‌کنند آن‌ها را متقاعد کنند که در صورت مشاهده‌ی دوباره چنین اتفاق‌هایی علیه آن به پا خیزند. .. ما با استفاده از داده‌ها و تحقیقات میدانی۴ که از رصد کردن موضوع به دست آمده‌اند کمپینی با عنوان "علیه افسانه‌ها و کلیشه‌های رایج درباره‌ی آزار و اذیت‌های جنسی" را راه‌اندازی کرده‌ایم .. تا درک رایج از این تعرض‌ها را تغییر بدهیم و مردم را برضد آن بسیج کنیم۵."

هرچند شاید هنوز نفوذ این دست نرم‌افزارها فراگیر نباشد، یا بازدهی محدودی داشته باشد، اما مسئله اصلی قرار گرفتن آن در متن تحرک اجتماعی خودجوش علیه تمامی اشکال خشونت‌های جنسیتی است.
این برنامه‌ها و کاربران حساس و مسئولیت‌پذیرشان، می‌توانند نویدبخش امنیت بیشتر برای زنان و بالتبع کل جامعه باشد

برنامه‌ها و ابزارهای جدیدی که در این یادداشت کوشیدیم به آن‌ها نگاهی بیافکنیم، درواقع امکان‌های تازه‌ای هستند که با وجود پیگیری مداوم گروه‌های داوطلب می‌توانند اطلاعات و آگاهی‌های تازه‌ای در مورد خشونت‌های رایج و فراگیر هرروزه در اختیار ما قرار دهند. هرچند شاید هنوز نفوذ این دست نرم‌افزارها فراگیر نباشد، یا بازدهی محدودی داشته باشد، اما مسئله اصلی قرار گرفتن آن در متن تحرک اجتماعی خودجوش علیه تمامی اشکال خشونت‌های جنسیتی است.
این برنامه‌ها و کاربران حساس و مسئولیت‌پذیرشان، می‌توانند نویدبخش امنیت بیشتر برای زنان و بالتبع کل جامعه باشد. باشد که هریک از ما، پیام رسان این آرمان بوده و تلاشی هرچند در ظاهر ناچیز –بلکه در باطن مؤثر و عمیق- در این مسیر نماییم.




1. جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید به https://guardianportal.cloudapp.net مراجعه کنید.
2. برای دریافت اطلاعات کامل‌تر می‌توانید به وبسایت برنامه (http://safetipin.com) مراجعه نمایید.
3. apps.facebook.com/harassmap
4. در وبسایت این گروه بخش‌های به مرور قوانین، موارد تعرضی، گزارش‌های سالانه، بسته‌های امدادرسانی، مدارس و دانشگاه‌های امن و .. اختصاص داده شده است.
5. اطلاعات دقیق تر را می‌توانید در وبسایت http://harassmap.org بخوانید.


■ دسته‌بندی:  «رسانه»


از همین نویسنده:

■ لیلا غروی: اسیـدپاشی، در بوته‌ی نقد نشریات



پیام‌ها