سه شنبه ۴ آذر ۹۳

روزهای جهانی حذف خشونت علیه زنان

نهاد زنان سازمان ملل/ترجمه:یکشهر

در ماه ژوئیه‌ی سال ۲۰۱۲، "روز نارنجی" به وسیله‌ی دبیرکل سازمان ملل متحد در شکل کارزاری برای پایان دادن به خشونت علیه زنان پایه‌گذاری شد. "روز نارنجی"، همزمان دو قرار تقویمی است۱؛ اولی، قراری است برای برگزاری کارزارهایی در جهت از بین بردنِ کلیه‌ی اَشکالِ خشونت علیه زنان در طول یک ماهی که به ۲۵ نوامبر (روز جهانی حذف خشونت علیه زنان) منتهی می‌شود؛ و دیگری قراری در ۲۵ام هر ماه میلادی است که طی آن دفاتر سازمان ملل در کشورهای مختلف موظف‌اند هم خود برنامه‌هایی را برای تأکید بر لزوم جلوگیری و پایان دادن به خشونت علیه زنان و دختران سامان دهند و هم از برنامه‌های مردمی در این راستا پشتیبانی کنند. از هنگام اعلام راه‌اندای این کارزار، بسیاری از شهرهای سراسر جهان در یکی یا تعدادی از "روزهای نارنجی" برنامه‌هایی را برای ارتقاء آگاهی در این زمینه و ترویجِ عملکردهایی تدارک می‌بینند که با هدف جلوگیری از خشونت بر پایه‌ی جنسیت تدوین گشته‌اند.

نهاد زنان سازمان ملل که هدف از تأسیسش دستیابی به برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان است، همراه با تأکید بر لزوم دستیابی به برابری بین زن و مرد، زن را به عنوان شریک و نافع در توسعه، حقوق بشر، اعمال بشردوستانه و صلح و امنیت می داند و حذف خشونت علیه زنان و دختران را یکی از رئوس برنامه‌های خود تعیین کرده است


شهرهای امن
سابقه‌ی این فعالیت را باید از جمله در تلاشی دانست که از دو سال پیش از آن، در سال ۲۰۱۰ با تأسیس نهاد زنان سازمان ملل متحد۲ توسط مجمع عمومی این سازمان آغاز شد. نهاد زنان سازمان ملل که هدف از تأسیسش دستیابی به برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان است، همراه با تأکید بر لزوم دستیابی به برابری بین زن و مرد، زن را به عنوان شریک و نافع در توسعه، حقوق بشر، اعمال بشردوستانه و صلح و امنیت می داند و حذف خشونت علیه زنان و دختران را یکی از رئوس برنامه‌های خود تعیین کرده است. این نهاد در همان سال شکل‌گیری، برنامه‌ی " شهر امن عاری از خشونت علیه زنان و دختران" را با همکاری دفتر اسکان سازمان ملل متحد۳ -به عنوان بازوی اصلی سازمان ملل در این حوزه- راه‌اندازی کرد. برنامه‌ای سراسری که در سال آغازینش در پنج شهر کیتو (اکوادور)، نیودهلی (هند)، کیگالی (رواندا)، پورتمورسبی (گینه پاپوا) و قاهره (مصر) به صورت آزمایشی برگزار شد.
این اولین تلاش جهانی و تطبیقی‌ای بود که با هدف دستیابی به الگوهای جدید و رویکردهای نو برای جلوگیری از آزار جنسی و دیگر اشکال دیگر خشونت جنسی به آزمون گذاشته می‌شد. بر پایه‌ی تجربیاتِ به‌دست آمده از این اولین آزمون بود که در سال ۲۰۱۱، نهاد زنان سازمان ملل متحد، دفترمسکن سازمان ملل و صندوق سازمان ملل برای مادران و کودکان (یونیسف) برنامه‌ی مشترک "شهرهای امن و قابل تحمل برای همه" را در شهرهای بیروت و حومه (لبنان)، دوشنبه (تاجیکستان)، مترو مانیلا (فیلیپین)، مراکش (مراکش)، نایروبی (کنیا)، ریو دوژانیرو (برزیل)، سن خوزه (کاستاریکا) و تئوسیگالپا در هندوراس اجرا کردند. در سال ۲۰۱۳ نیز، شهرهایی از کشورهای توسعه‌یافته به پیشتازی دوبلین (ایرلند) برای سهیم کردن دیگران در تجربه‌هایشان و تقویت و گسترش راهکارهایی برای جلوگیری از خشونت علیه زنان و دختران در فضای عمومی به این ابتکار سراسری پیوستند.


مراسم و دستاوردها
آنچه در این کارزار بین‌المللی بر آن تأکید می‌شود، نوآوری در برنامه‌ها و تلاش برای تبیین ابتکارهایی است در این حوزه که بتواند پیامِ لزوم پایان دادن به خشونت علیه دختران و زنان را به دورترین بخش‌های جامعه برساند. به همین جهت، هر برنامه‌ای هرچقدر خُرد و کوچک به نظر برسد موضوع تبلیغ قرار می‌گیرد و با سایرین به اشتراک گذاشته می‌شود. به عنوان مثال ۲۵ اکتبر ۲۰۱۳، "روز نارنجی" فرصتی بود تا اهالی شهر پورت مورسبی پایتخت پاپوا گینه‌ی‌نو مسابقه ای در زمینه‌ی تدوین ترانه‌هایی که با موضوع منع خشونت علیه زنان و دختران سروده شده باشند، را تدارک ببینند. آوازهایی با هدف ارتقاء آگاهی نسبت به شکل‌های مختلف خشونتی که علیه زنان اِعمال می‌شود و دعوت از همه برای مقابله با آن‌ها. آلِشیا خیمِنِز، مسئول گروه برنامه‌ی "شهر امن" در پورت مورسبی، با تأکید بر امنیت بازارهای شهری می‌گوید:‌ "ما به دنبال ترانه‌هایی می‌گردیم که داستان شهرهای امن را توصیف کرده و فضای عمومی امن برای زنان و دختران را روایت کنند".

۲۵ اکتبر ۲۰۱۳، "روز نارنجی" فرصتی بود تا اهالی شهر پورت مورسبی پایتخت پاپوا گینه‌ی‌نو مسابقه ای در زمینه‌ی تدوین ترانه‌هایی که با موضوع منع خشونت علیه زنان و دختران سروده شده باشند، را تدارک ببینند

یکی دیگر از ابتکارهایی که به اشتراک گذاشته شده است، تجربه‌ای است که در محله‌ی گرهو در حاشیه‌ی پُرت مورسبی توسط فروشندگانِ آن انجام گرفته است. فروشندگان این بازارچه برای بهبود امنیتِ زنانِ خریدار، هم سیستم پرداختِ آنلاین را راه‌اندازی کردند و هم واحد پلیس اختصاصی و دائمی‌ای را سامان دادند تا با کاهش خطر دزدی و کیف‌زنی، محیطی امن‌تر را برای خریداران زن ایجاد کنند.
در کیگالی (پایتخت رواندا) زنان و مردان شهر ترجیح دادند به مناسبت روز نارنجی، مسیری چهار کیلومتری را در شهر پیاده‌روی کنند و از اهالی بخواهند که به آنان برای مقابله با خشونت علیه زنان بپیوندند. این راهپیمایی که با فراخوانِ تعدادی از نهادهای مدنیِ این شهر صورت گرفت. شعار راهپیمایی "می‌خواهیم فضای عمومی شهرمان کیگالی را برای زنان و دختران امن بسازیم" بود. عابران و کسانی که سوار بر موتور یا ماشین بودند برای خواندن شعارهایی که بر روی پلاکاردهایی که در دست راهپیمایان بود می‌ایستادند و مردم از خانه‌ها، مغازه‌ها و دفاتر کارشان برای دیدنِ کودکانی که پرچم‌هایشان را تکان می‌دادند بیرون می‌آمدند. خیلی‌ها هم به آن‌ها پیوستند، با آن‌ها رقصیدند و آواز خواندند .
یکی از مسئولان شورای شهرِ منطقه‌ی کیمیساگارا، یکی از منطقه‌هایی در کیگالی که تلاش‌های گسترده‌ای برای حفظ امنیت و سلامت زنان و کودکان انجام داده است، می‌گوید: "مردان امروز برای حمایت از زنان به اینجا آمدند تا نشان دهند که از خشونت، هرجایی که اتفاق بیفتند ناخشنود هستند".
در قاهره، مسئولان برنامه‌ی شهرهای امن و وزارت کشور به توافق قابل توجهی در زمینه‌ی گسترش برنامه‌ی آموزشی برای دانشکده‌ی پلیس مصر رسیدند. قرار بر این شد که مفاد این توافق که با هدفِ بهبودِ خدمات به قربانیان و نجات‌یافتگان از خشونت‌های جنسیتی امضاء شده بود به صورت آزمایشی در سال ۲۰۱۴ اجرا شود. جشن‌های "روز نارنجی" در قاهره، همچنین شامل اجرای تئاتر می‌شد که تماماً توسط داوطلبان جوانِ برنامه‌ی شهر امن و برای پایان دادن به خشونت علیه زنان تدارک و اجرا گشت. تئاتر، همچنین به عنوان کارزاری دائمی جهت آگاهی‌بخشی عمومی در وسائل نقلیه‌ی عمومی شهر به اجرا در می‌آید.
شهرهایی مثل دهلی‌نو و مراکش و ریو دوژانیرو، همکاری‌هایی را با شرکت‌های خصوصی برای پیدا کردن راه‌هایی در جهت استفاده‌ی بهینه از تکنولوژی موبایل برای تدوین برنامه‌های جدید برای قربانیان خشونت و اشاعه‌ی اسنادی در زمینه‌ی مخاطرات و حوزه‌های مخاطره‌آمیز تدارک دیدند

در دهلی نو نیز تلاش‌هایی از قبیل سنجش میزان امنیتِ فضاهای عمومی و کارزارهای اطلاع‌رسانی در زمینه‌ی امنیت در فضاهای عمومی انجام گرفت. علاوه بر این، کارگاهی برای استفاده از اطلاعات و تکنولوژی‌های ارتباطی جدید برگزار شد که در آن‌ها نمایندگانی از دولت، پلیس، نهادهای خیریه‌ای خصوصی، نهادهای جامعه‌ی مدنی به‌ویژه آن‌هایی که پسران و مردان جوان را پوشش می‌دهند شرکت کردند. در این کارگاه‌ها، از جمله خانم سومان نالوا، مسئول بخشِ پلیس اختصاصی زنان و کودکان در مورد افزایش حساسیت و اراده‌ی پلیس دهلی در سرعت عمل با موارد خشونت علیه زنان صحبت کرد . در این جلسه، سه برنامه‌ی کارکردیِ امنیتی، گاردینِ مایکروسافت، سیفتیپین و هَرَسمَپ۴، از سوی متخصصان به نمایش گذاشته شد و نویسندگان این برنامه ها به پرسش‌های شرکت کنندگان درباره‌ی آن‌ها پاسخ دادند.
شهرهایی مثل دهلی‌نو و مراکش و ریو دوژانیرو، همکاری‌هایی را با شرکت‌های خصوصی برای پیدا کردن راه‌هایی در جهت استفاده‌ی بهینه از تکنولوژی موبایل برای تدوین برنامه‌های جدید برای قربانیان خشونت و اشاعه‌ی اسنادی در زمینه‌ی مخاطرات و حوزه‌های مخاطره‌آمیز تدارک دیدند. اسنادی که از کمبود امکانات زیرساختی تا کوچه پس کوچه‌های تاریک را در بر می‌گرفتند.
در منطقه‌ی آلمائو فاوِلای ریودوژانیرو۵ در برزیل، زنان و مردان جوان، "روز نارنجی" را از طریق بحث بر سر علل بنیادین خشونت برپایه‌ی جنسیت و جمع آوری فرضیات و رفتارهایی که حقوق زنان و امکانات آن‌ها را در استفاده از فرصت‌هایی که شهر در اختیارشان قرار می‌دهد، گرامی داشتند.
ریحانه یکی از شرکت‌کنندگان در این میزگرد بر این نظر بود که یکی از معمول‌ترین شکل‌های خشونت، متلک گفتن است؛ هم آن‌هایی که با الفاظ رکیک گفته می‌شوند و هم آن‌هایی که در شکل تعریف و تمجید بیان می‌گردند. مشارکت‌کنندگان هم‌چنین به شناسایی محدودیت‌هایی پرداختند که امروزه برای کاهش آزارجنسی در خیابان‌ها به زن‌ها تحمیل می‌شود. زنان و دختران مجبورند در این راه مراقبت‌های ویژه‌ای را به کار ببرند مثل بیرون نرفتن تنهایی از خانه بعد از تاریکیِ هوا، همیشه دسته جمعی راه رفتن و تغییر دادن مسیر برای دور شدن از مناطق ناامن. راهکارهایی که همگی تأثیر سوئی بر آزادی زنان و حقّ آن‌ها در انتفاع از شهر در مقایسه با مردان می‌گذارد.
در شهر تگوسیگالپا در هندوراس، سازمان ملل و شهرداری شهر به ابتکار عمل ویژه‌ای برای روز نارنجی دست زدند. برای تبلیغ درباره‌ی شهر امن، در برنامه‌ای که "مسیرهای صلح۶" نام داشت، شهرداریِ شهر تگوسیگالپا خیابان‌های اصلی شهر را پیاده‌راه اعلام کرد و آن‌ها را برای اجراهای هنرمندانه و برنامه‌هایی که توسط محلات مختلف تدارک دیده شده بود در اختیار مردم قرار داد.
برای تبلیغ درباره‌ی شهر امن، در برنامه‌ای که "مسیرهای صلح" نام داشت، شهرداریِ شهر تگوسیگالپا خیابان‌های اصلی شهر را پیاده‌راه اعلام کرد و آن‌ها را برای اجراهای هنرمندانه و برنامه‌هایی که توسط محلات مختلف تدارک دیده شده بود در اختیار مردم قرار داد

در همین زمان، شهرداری کیتو (اکوادور) سرگرم تدارک برنامه‌ای بود برای سفرِ هوپ توموکانده، معاون شهردار کیگالی و بن کابرا، یکی از هماهنگ کننده‌های برنامه‌ی شهر امن کیگالی به کیتو تا تجربیات شهر خود را درباره‌ی قوانینی که یکسال پیش از این در این شهر تصویب شده بودند با آن‌ها اشتراک بگذارد. قوانینی که مسئولان شهریِ کیتو در تصویب آن‌ها پیشگام بودند و اینک مسئولان شهریِ کیگالی نیز می‌خواستند در جهت تصویب آن‌ها گام بردارند.
پس از این تجارب موفق اولیه، در سال ۲۰۱۴ نیز سازمان ملل دستِ کم در دو گزارش دیگر به توصیف برنامه‌های روز نارنجی که در ۲۵ام ماه آوریل ۲۰۱۴ و ماه اوت همین سال در شهرهای مختلفِ جهان برگزار شدند منتشر کرد. این دو گزارش نیز منابع سرشاری هستند برای آشنایی با ابتکارهای مختلف مردمی در شهرهای جهان که در همکاری با مسئولان محلی و کشوری و همچنین نهادهای مردم‌بنیاد و بخش خصوصی انجام گرفته‌اند۷.




1. اصل این مقاله را می‌توانید در لینک زیر بیابید:
http://www.unwomen.org/en/news/stories/2013/10/in-cities-efforts-to-make-public-spaces-safer-for-women-and-girls
2. http://www.unwomen.org/en/about-us/about-un-women
3. Un-Habitat http://unhabitat.org/دفتر مسکن سازمان ملل
4. Microsoft’s Guardian, Safetipin, Harassmap
5. Complexo do Alemao favela , Rio de Janeiro , Brazil
6. Recreovias por la paz (Paths for Peace)
7. http://endviolence.un.org/orangedayaugust2014.shtml, http://endviolence.un.org/orangedayapril2014.shtml


■ دسته‌بندی:  «شهرهای جهان»

■ در این مطلب به «» ، «» ، «» و «» اشاره شده است.




پیام‌ها