سه شنبه ۱۰ دی ۹۲

صدای معلولان بر در و دیوار شهر

گزارشی از یک رویداد شهری

اگرچه در برنامه سوم توسعه‌ی کشور دستگاه‌های دولتی و شهرداری بر اساس ضوابط شهرسازی مکلّف به مناسب‌سازی قسمت‌های عمومی ساختمان‌های خود برای افراد معلول گشتند اما بسیاری از این مصوبات اجرایی نشده‌اند. همچنین علیرغم تصویب قانون جامع حقوق معلولان در سال ۱۳۸۳، شهروندانِ بسیاری به دلیل نقص‌ها و ناکارآمدی‌های گوناگون از حضور ایمن در فضای شهر محروم می‌شوند. ایران در سال ۱۳۸۷ به کنوانسیون جهانی حقوق معلولان پیوست که به روشنی روش‌ها و ابزارهایی را برای بهبودِ دسترسی به فضاهای عمومی برای افراد معلول توصیف کرده‌است. ماده‌ی ۹ کنوانسیون بر بحث زندگی شهری دلالت دارد و از کلیدی‌ترین مواد آن است.

به موجب این ماده: "برای توانا‌سازی افراد دارای معلولیت جهت مستقل زندگی نمودن و مشارکت کامل در تمامی جنبه‌های زندگی، دولت‌های عضو تدابیر مناسبی را جهت تضمین دسترسی افراد دارای معلولیت، بر مبنای برابری با سایرین به محیط فیزیکی، ترابری، اطلاعات و ارتباطات از جمله نظام و فناوری اطلاعات و ارتباطات و سایر تسهیلات و خدماتی که جهت عمـوم مردم در مناطق شهری و روستایی ارائه و یا فراهم گردیده است، اتخاذ می‌نمایند". نظر می‌رسد محیط شهری و شهرداری‌ها از مهم‌ترین ارکانی هستند که می‌توانند حضور و مشارکت فعال و برابر معلولان در جامعه را فراهم کنند. مفهوم "شهر بدون مانع" که یکی از مفاهیم نوین در حوزه‌ی شهرسازی و مدیریت شهری است دقیقاً به همین مورد اشاره دارد. "واضعان این مفهوم معتقدند افراد دارای ناتوانی می‌توانند با حفظ شأن و کرامت انسانی خود و بدون هیچگونه تبعیض یا رفتارهای کلیشه‌ای نامناسب در این شهرها زندگی کنند" .۱
۱۲ آذر ماه امسال، گروهی از هنرمندان ساکن تهران، به مناسبت روز جهانی معلولین، صدای معلولین تهران را بر در و دیوار شهر ترسیم کردند تا یادآوری کنند که فضای شهر متعلق به همه‌ی شهروندان و ساکنین آن است. طراحی و ساماندهی فضای شهر، معابر، وسایل حمل و نقل عمومی و پیاده‌راه ها، ساختمان‌های عمومی یا هر مکان دیگری باید به گونه‌ای باشد که همه‌ی مردم فرصت رفت و آمد و حضور و دسترسی در آن را داشته باشند. قطعه‌های زیر، توضیحاتی است که خود اجرا کنندگان پروژه درباره‌ی آن نگاشته‌اند:

"روز ۱۲آذر با کمک علی بیطرف و آرین انزان پور و مهدی اسدی برچسب‌هایی را بر در و دیوار شهرمان چسباندیم تا هم گفتگوی بصری را با شهر آغاز کرده باشیم و هم از خجالت شهری که جمعیتی را و آش‌و‌لاش به خانه می‌رساند گویی که کتک خورده‌اند در آمده باشیم. شهری که روز به روز به لطف پله‌های برقی و پل‌های عابر پیاده و جدول بندی‌های وقت و بی‌وقتش عده‌ی زیادی از آن برخوردار می‌شوند و عده ای بیشتر با آن برخورد می‌کنند!"
زهرا حسینی

"در سال‌های اخیر تجربه‌ی اساسی کشورهای توسعه یافته در طراحی شهری و معماری با تأمل و ملاحظات جدی درباره معلولین همراه بوده، اما در کشورهای در حال توسعه همچون ایرانِ خودمان، در حال حاضر وجود نقایص کالبدی فراوان در شهرها، عملاً استفاده مفید از فضاهای شهری را نه تنها به حداقل رسانده که در بسیاری موارد غیرممکن ساخته است. بحرانی شدن مسئله در این‌جاست که آن بخش از جامعه که به سبب ناتوانی جسمی-حرکتی، عملاً در استفاده از فضاهای شهری محروم شده، علت را نه در "معلول بودن شهر" که در معلول بودن خویش جستجو می‌کند و خود را از فعالیت، کار، زندگی و استراحت در فضاهای شهری و به‌طور کلی نزدیک شدن به بستر شهر و حضور در این فضاها باز می‌دارد. این پروژه بر مبنای ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری ویژه افراد معلول جسمی‌ـ‌حرکتی، و عدم همخوانی این ضوابط با وضع موجود –حتی در بافت‌های جدید شهری که می‌بایست بر این اساس شکل می‌گرفتند- طرح‌ریزی شده."
آرین انزان پور

۱۲ آذر (مصادف با سوم دسامبر)، روز جهانی معلولین بهانه‌ای بود برای آغاز این راه. اما این حرکت برای ما به این روز و این «مناسبت» ختم نشده و دست ِ تک‌تک ِ دوستان ِ طراح و علاقه‌مند برای افزودن به پیکتوگرام‌ها و همکاری و همراهی با ما در اقصی نقاط ایران را به گرمی می‌فشاریم.





http://law.tehran.ir/Default.aspx?tabid=88(1


■ دسته‌بندی:  «رویدادها»

■ در این مطلب به «» ، «» و «» اشاره شده است.




پیام‌ها